Onderzoeken en publicaties op gebouwniveau
Gebouw
ZORG, WONEN
Zorg voor leegstand – Herbestemmen van leegstaande kantoren naar zorgfuncties (2011) - haalbaarheidsstudie, rapportage en publicatie
Doel van de studie 'Zorg voor leegstand' was het ontwikkelen van een instrument waarmee een quick-scan van een kantoorgebouw kan worden uitgevoerd. Uit deze quick scan komt naar voren of herbestemming van een gebouw financieel haalbaar is en worden de criteria doorgelicht die bijdragen aan haalbaarheid, of er afbreuk aan doen. De TU Delft, afdeling Real Estate & Housing heeft hiervoor een ‘Transformatiemeter Zorg’ ontwikkeld, die is toegepast in 11 concrete haalbaarheidsstudies, doorgevoerd door de 14 architectenbureaus die deelnamen aan deze studie. De architecten hebben naast berekeningen ook vlekkenplannen gemaakt, om de verschillende mogelijkheden van het integreren van zorgprogramma’s in kantoorcasco’s te kunnen onderzoeken. De uitkomsten van deze studie zijn samengevat in een uitgebreid onderzoeksrapport.
Publicatie 'Zorg voor leegstand; Herbestemmen van leegstaande kantoren naar woonzorggebouwen', 64 pagina's Bestellen
Redactie: Studio Platz [Kees de Graaf], Groningen
Druk: Imago Printing, Amsterdam
Vormgeving: Thonik, Amsterdam
ISBN: 978-94-6190-205-4 / Uitgever: BNA Onderzoek
Onderzoeksrapport, 190 pagina's Download PDF
LEREN
Campus Universiteit Wageningen (2011) - excursie en verslag
Ruim veertig architecten brachten eind september 2011 een bezoek aan de campus van de Universiteit Wageningen (WUR).
Wageningen UR bundelt een groot deel van het onderzoek en onderwijs fysiek op één locatie: Wageningen Campus, een onderwijscluster van bestaande en nieuwe gebouwen met ieder een eigen karakter. De campus is een fascinerende plek waar studenten, docenten, onderzoekers en medewerkers elkaar kunnen ontmoeten en ideeën kunnen uitwisselen.
De excursie voerde langs de volgende gebouwen:
- Het Lumen-gebouw van Behnisch Architekten (1998)
- Het Atlasgebouw van Rafael Viñoly en Van den Oever, Zaaijer en partners (2006)
- Het Radix gebouw van DP6 (2009)
- Het Vitae gebouw van Broekbakema (2009)
- Het NIOO gebouw van Claus en Kaan (2011)
- Het Forum gebouw van Quist Wintermans (2007)
Verslag, 18 pagina's Download PDF
ZORG, WONEN
Architectonische innovaties in de zorg anno 2011 - presentatie
In het kader van de Zorgtotaal Beurs 2011 gaf BNA Onderzoek een presentatie over de innovaties in de zorgarchitectuur.
In samenwerking met Taco Tuinhof (RDH) en Roelof Gortemaker (dJGA) heeft BNA Onderzoek een oproep onder BNA-leden gedaan. Deze leidde tot een omvangrijk overzicht van recente projecten en de nieuwste ontwikkelingen in de architectuur voor de zorg in Nederland. De inzendingen van BNA-leden zijn samengevat in een caleidoscopisch overzicht.
Presentatie , 141 pagina's Download PDF
LEREN
Luisteren naar schoolgebouwen - artikel
BNA Onderzoek heeft een integraal onderzoek naar het functioneren van tien schoolgebouwen uitgevoerd. Een onderzoeksteam bestaande uit BBA Binnenmilieu, ICS adviseurs en twee interviewers werkte samen met de architecten van de scholen aan een breed opgezet onderzoek naar binnenklimaat, licht, akoestiek, beheerkosten, gebruik, flexibiliteit en zintuiglijke ervaring. Hiervoor zijn duurmetingen uitgevoerd in de scholen, hebben de docenten enquêtes ingevuld en zijn door participerende observatie de ‘verhalen achter de cijfers’ achterhaald. De bevindingen van het onderzoek zijn samengevat in een artikel.
Artikel, 15 pagina's Download PDF
LEREN
Excursie schoolgebouwen in Leeuwarden (2011) – excursie en verslag
In januari 2011 organiseerde BNA Onderzoek i.s.m. BNA Regio Noord een excursie naar Leeuwarden. Daarbij werd een selectie gemaakt uit de ruime hoeveelheid recent opgeleverde onderwijsprojecten. Het programma van de excursie was zo ingericht dat verschillende types onderwijs aan bod kwamen, met elk een verschillende ruimtelijke vertaling. Als een rode draad door het programma liep de vraag welke ruimtelijke oplossingen het veranderende onderwijs vraagt en hoe ontwerpen kunnen bijdragen aan het succes van onderwijskundige werkvormen. Daarnaast was te zien hoe bestaande gebouwen door herontwikkeling en herinterpretatie kunnen bijdragen aan de revitalisering en versterking van het stedelijk weefsel.
Bezochte schoolgebouwen:
Piter Jelles scholen voor VO ‘De Brêge’ en ‘Junior’ (architect: Jeanne Dekkers)
Piter Jelles !mpuls, school voor VO (interieurarchitect verbouwing: Paulien Franeker)
Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (architect: Herman Hertzberger)
St. Michaëlschool, school voor PO (architect: Onix)
Piter Jelles Ynsicht, school voor VMBO (architect: Thomas Rau)
De deelnemers hebben bijdragen ingestuurd voor het verslag, dat een overzicht geeft van de bezochte gebouwen en de impressies.
Verslag, 16 pagina's Download PDF
ZORG, WONEN
Excursie zorggebouwen in Almere (2010) – excursie en verslag
In december 2010 organiseerde BNA Onderzoek i.s.m. de klankbordgroep zorg een excursie naar zorggebouwen in Almere.
In Almere is, sinds de start van de bouw van woonwijken, een bijzondere vorm van gezondheidszorg gerealiseerd door Zorggroep Almere. De zorggroep heeft eerstelijns gezondheidszorg, maar ook ouderenzorg en verpleeghuiszorg in haar takenpakket. Het wonen staat voorop bij de ontwikkeling van nieuwe wijken, maar er is ook aandacht voor welzijn en zorg nodig. Hoe doe je dat zo direct mogelijk voor de inwoners van Almere?
Bezochte zorggebouwen:
Vizier - Gezondheidscentrum
Archipel - Gezondheidscentrum
De Toonladder - Leefgemeenschap voor ouderen
Castrovalva - Centrum voor wonen, zorg en welzijn
Flevoziekenhuis
De Oostvaarderskliniek - Forensisch Psychiatrisch Centrum
De deelnemers hebben bijdragen ingestuurd voor het verslag, dat een overzicht geeft van de bezochte gebouwen en de impressies.
Verslag, 22 pagina's Download PDF
LEREN
Studiereis Denemarken met focus op onderwijshuisvesting (2010) – excursie en verslag
In juni 2010 organiseerde BNA Onderzoek een driedaagse architectonische studiereis naar Kopenhagen. Denemarken geldt als een voorloper op het gebied van onderwijs en onderwijsarchitectuur. De 21 deelnemende architecten zagen voorbeelden van bijzondere onderwijsgebouwen, experimenten op gebied van nieuwe onderwijsvormen, bijzonder gebruik van buitenruimte en uitbreidingen van bestaande scholen.
Bezochte onderwijsgebouwen (selectie):
Ørestad College (3xN), Copenhagen Business School (Lundgaard & Tranberg), Munkegårdssskolen (Arne Jacobsen, uitbreiding Dorte Mandrup), Hellerup Skole (Arkitema), Det Maritime Ungdomshus (BIG), Lyngholmskole (Vilhelm Lauridsen), LO-Højskole Helsingor (Karen & Ebbe Clemmensen).
De deelnemers hebben bijdragen ingestuurd voor de reader. Deze geeft een mooi overzicht van de bezochte onderwijsgebouwen en de impressies.
Reader, 44 pagina's Download PDF
ZORGEN
De toekomst van de polikliniek, Anders bouwen voor betere zorg' (2007) - ontwerpstudie en publicatie
De toekomst van de polikliniek – afstudeerplannen (2009)
Hoe ziet de polikliniek van de toekomst er uit? Voor ziekenhuizen, andere aanbieders van zorg, welzijn en diensten én voor architecten ligt hier een uitdaging. In een stelsel waarin meer ruimte komt voor ondernemerschap, waar meer ruimte komt voor bouwkundige innovatie en waar de geactiveerde patiënt meer zeggenschap krijgt, moet van de polikliniek méér te maken zijn.
De ontwerpstudie had als doel om de maatschappelijke opbrengsten van de polikliniek te verbeteren. De voorgestelde policoncepten zijn gericht op een fundamentele vernieuwing van de gezondheidszorg, en voornamelijk van de wijze waarop die aan de klant wordt aangeboden. De resultaten zijn vertaald naar een publicatie.
Aanvulling op deze publicatie is een brochure met drie afstudeerplannen voor een multidisciplinaire polikliniek voor ouderdomsverschijnselen.
Publicatie gebrocheerd, 120 pagina’s, Bestellen
Redactie: Noor Mens, Cor Wagenaar
Drukkerij Drie Keure, Brugge
Vormgeving: Joseph Plateau, Amsterdam
ISBN: 978-90-79293-01-8 / Uitgever: Stagg
Afstudeerplannen brochure, 32 pagina's
Redactie: Noor Mens, Cor Wagenaar, Auteurs: Rolf Reichardt, Bas de Vries en Paul van der Vlis
Drukkerij Mart Spruijt, Amsterdam
Vormgeving: Studio Hans Lemmens, Amsterdam
Geen ISBN / Uitgever: Stagg
WONEN
Bouwen met je buren - leidraad voor ontwerpen aan wonen en buurt (2006)
Vervolg op Bouwen met je buren, ontwerpen met maatschappelijke meerwaarde’ (2009) – leidraden (brochures)
Deze brochure richt zich op collectief particulier opdrachtgeverschap en is bedoeld voor allen die zich met deze vorm van opdrachtgeverschap bezig houden. Alle zaken waarmee groepen toekomstige bewoners en andere betrokkenen (architecten, stedenbouwers, gemeenten, woningcorporaties) te maken krijgen, worden op een heldere wijze beschreven.
In het vervolg op de eerste publicatie wordt een verdiepingsslag gemaakt. Ten eerste in de vorm van een artikel over het ‘historisch perspectief’ van collectief particulier opdrachtgeverschap, en ten tweede in de vorm van een ontwerpstudie. De twee brochures zijn alleen als set verkrijgbaar.
Brochure, 60 pagina’s, Bestellen
Redactie: Marianne Bronkhorst, Maria de Bruijn eindredactie Marina de Vries
Drukkerij De Maasstad
Vormgeving: Typography Interiority & Other Serious Matters
ISBN: 90-800692-4-8/ Uitgever: Stawon
Vervolg, brochure, 30 pagina's
Auteurs: Arjan Hebly, Ellen de Kroon en Mechtild Linssen
Drukkerij De Maasstad
Vormgeving: Typography Interiority & Other Serious Matters
ISBN: 978-90-800692-6-8 / Uitgever: Stawon
LEREN
Een nieuwe school (2008) – publicatie
In dit boek beschrijven deskundige en onafhankelijke auteurs de criteria waaraan een goed schoolgebouw moet voldoen. De eisen zijn gegroepeerd in meetbare criteria (programmatische meerwaarde, flexibiliteit, klimaat, economie) en voelbare criteria (ruimtelijkheid, zintuiglijkheid, expressie en context). Daarnaast is er ruim aandacht voor de onderwijskundige visie en de architectonische uitwerking daarvan. Het boek biedt betrokkenen bij onderwijshuisvesting een handreiking voor het maken van keuzes.
Gebonden boek, 128 pagina’s, Bestellen
Redactie: Kees de Graaf
Met bijdragen van: Richard Steenborg, Gert Grosfeld, Ton Oudshoorn, Niek Kunnen, Jan Willem van Kasteel, e.a.
Drukkerij Kedde, Amsterdam
Vormgeving: Gijs Mathijs Ontwerpers, Amsterdam
ISBN: 987-90-813281-1-1 / Uitgever: Staro
ZORGEN
Healing Environment, Anders bouwen voor een betere zorg (2008) – ontwerpstudie en publicatie
Gebouwen zijn van invloed op de gezondheid van mensen. Kunnen zorggebouwen dus ook bijdragen aan de genezing van patiënten? Heeft de ambiance van ziekenhuizen en verpleeghuizen invloed op het welzijn? En kan die invloed worden geconcretiseerd en bewust worden ingezet om herstel te bevorderen? Om antwoord te vinden op deze vragen heeft de Stagg in samenwerking met TNO Centrum Zorg en Bouw onderzoek verricht en een ontwerpstudie doorgevoerd. De resultaten zijn gebundeld in dit boek.
Gebrocheerd, 127 pagina’s, Bestellen
Redactie: Noor Mens, Cor Wagenaar
Druk: Bema-Graphics, Wommelgem
Vormgeving: Studio Hans Lemmens, Amsterdam
ISBN: 978-90-6868-513-8 / Uitgever: Toth, Bussum
ZORGEN
Ontwerpen voor palliatieve zorg (2007) – ontwerpstudie en publicatie
De maatschappelijke en politieke belangstelling voor de zorg voor terminale patiënten neemt sterk toe. Sterven in een passende omgeving, niet thuis of in een tehuis, maar in een bijna-thuis-huis, genereert nieuwe vragen voor hulpverleners en instanties, maar ook voor architecten en bouwers in de gezondheidszorg. De publicatie is het resultaat van een ontwerpstudie, die inspiratiebronnen voor de huisvesting wil aanreiken, vanuit de beleving van de patiënt.
Gebrocheerd, 102 pagina’s, Bestellen
Redactie: Theo van Oeffelt
Drukkerij Mart Spruijt bv, Amsterdam
Vormgeving: Studio Hans Lemmens, Amsterdam
Geen ISBN / Uitgever: Stagg
LEREN
De school in de 21ste eeuw (2005) – ontwerpstudie en publicatie
Dit boek bundelt de uitkomsten van een meerjarige studie naar maatschappelijke ontwikkelingen en hun invloed op het ontwerp en de inrichting van onderwijshuisvesting. Studenten van de Academies van Bouwkunst Amsterdam, Arnhem en Groningen hebben ontwerpen gemaakt voor een nieuwe generatie onderwijsgebouwen. Architectuurcriticus Hans Ibelings analyseert de studentenplannen en Kees de Graaf houdt interviews met betrokkenen uit de wereld van onderwijs en architectuur. Daarbij komen thema's aan de orde als digitalisering, veiligheid, multiculturaliteit en entertainment.
Gebrocheerd, 103 pagina’s, Bestellen
Tekst en redactie: Kees de Graaf, Hans Ibelings
Op basis van interviews met: Marlies Rohmer, Carel Weeber, Philip Tidd, Saïd Benayad e.a.
Drukkerij Rob Stolk, Amsterdam
Vormgeving: Joseph Plateau grafisch ontwerpers, Amsterdam
ISBN: 90-809335-1-1 / Uitgever: Staro
LEREN
De tijd zal het leren - de toekomst van de schoolwoning (2004) – publicatie
In deze brochure worden zeven voorbeelden voor tijdelijke onderwijshuisvesting geanalyseerd en onderling vergeleken. ‘Schoolwoning’ staat hier voor tijdelijke klaslokalen, die woning kunnen worden, maar ook andere functies kunnen huisvesten. Wat is de specifieke kracht van een tijdelijke school in een gebouw dat als kantoorgebouw ontworpen is? Of van klaslokalen in bedrijfsruimten? In de publicatie worden verschillende concepten en vormen voor tijdelijke onderwijshuisvesting beschreven.
Brochure, 39 pagina’s, Download PDF
Redactie: Theo van Oeffelt.
Drukkerij Spinhex & Industries, Amsterdam
Geen ISBN / Uitgever: Staro
ONTMOETEN
Ruimte voor openbaarheid (2002) - ontwerpstudie en publicatie
Dit boek presenteert de resultaten van een ontwerponderzoek naar openbare gebouwen. De onderzoeksvraag was: vindt de vraag naar veranderende vormen van openbaarheid zijn neerslag in nieuwe architectonische concepten? Naast 22 ontwerpvoorstellen voor vernieuwende openbare gebouwen bevat het boek essays en interviews.
Gebrocheerd, 111 pagina’s, Bestellen
Redactie: Sjoerd Cusveller met bijdragen van: Erik Staal, Ivan Nio, Olof Koekebakker, Cees de Wit e.a.
Samenwerking BNA en studiestichtingen
Drukkerij Mart Spruijt bv, Amsterdam
Vormgeving: Studio Hans Lemmens, Ilpendam
ISBN: 90-6868-307-1 / Uitgever: Toth, Bussum
WONEN, ZORGEN
Onder de mensen – De generieke groepswoning, een nieuw woonzorgproduct voor zorgintensieve groepen (2002) – publicatie
Is het mogelijk om voor mensen die veel zorg behoeven nieuwe woonzorgvormen te bedenken die het ideaal van wonen in de eigen buurt benaderen? Is het mogelijk deze woonvormen flexibel te ontwerpen? In deze brochure zijn voorbeelden opgenomen van generieke groepswoningen in verschillende, uiteenlopende stedenbouwkundige situaties.
79 pagina’s, Download PDF
Uitgever Stagg
LEREN
De weg naar school (2001) – verslag en publicatie
In deze brochure worden de uitkomsten van een tweedaagse conferentie in september 2000 gepubliceerd. Ruim veertig beleidsmakers, onderwijskundigen, opdrachtgevers, architecten en studenten wisselden twee dagen lang met elkaar van gedachten over het thema: Hoe kunnen opdrachtgever en architect een duurzame en passende ruimtelijke vertaling geven van het concept school en schoolomgeving? In het kader van workshops werd er geschetst aan ruimtelijke antwoorden op deze vragen.
De brochure bundelt lezingen en beschouwingen van verschillende experts.
Gebrocheerd, 79 pagina’s, Bestellen
Tekst en redactie: Kees de Graaf, Anne Hoogewoning en Ton Verstegen
Drukkerij Rob Stolk, Amsterdam
Vormgeving: Joseph Plateau grafisch ontwerpers, Amsterdam
Geen ISBN / Uitgever: Staro
LEREN, KOSTENBEHEERSING
Koste wat het kost, een inleiding voor gemeenten, schoolbesturen en architecten over de kosten van een schoolgebouw (2003) – leidraad
Een brochure waarin de financiering van de bouw van een schoolgebouw wordt geanalyseerd en uitgelegd.
Deze leidraad brengt het begrippenkader inzake stichtingskosten, bouwkosten, budgetten en normen in kaart. Zo kunnen de betrokken partijen bij onderwijshuisvesting het gesprek over de kosten van een school op basis van gelijke uitgangspunten voeren.
Brochure, 35 pagina’s, Bestellen
Redactie: Kees de Graaf
Drukkerij Calff & Meischke
Vormgeving: Frissewind visuele_communicatie, Amsterdam
Geen ISBN / Uitgever: Staro
WONEN, REGIONALE ONTWIKKELING
Ontspannen wonen, individuele bouw- en wooncultuur als collectieve opgave (1999) - ontwerpstudie en publicatie
Deze studie is een reactie op de 'witte schimmel', die zich met het uitgeven van vrije kavels verspreidt langs de rand van dorpen en steden.
De studie steekt in op de regionale schaal en de kwaliteiten van het landschap en gebruikt deze als uitgangspunt voor plaatsgebonden, kwalitatief hoogstaande architectuur. De studie illustreert hoe landschapsontwikkeling, architectuur en kleinschalig consumentgericht bouwen samen kunnen gaan.
Gebonden boek, 140 pagina’s, Bestellen
Auteur: Rienk van Wingerden
Drukkerij: De Brui, Noordhoek
Vormgeving: Janny Schokker, Schokker Grafische vormgeving/Media Design, Arnhem
ISBN: 90-5028-126-5 / Uitgever: Stawon en REGIO-PRojekt uitgevers
WONEN, KOSTENBEREKENING
Kwaliteit grondig ter discussie (2000) – publicatie
Dat de grondkostensystematiek in Nederland kwaliteitsremmend werkt is een publiek geheim. In deze mini-brochure wordt een poging ondernomen helderheid te verkrijgen in de kostenopbouw van een aantal woningbouwprojecten.
Ook worden oplossingsrichtingen aangedragen voor een transparante en kwaliteitsbevorderende grondkostensystematiek.
Brochure, 14 pagina’s, Download PDF
Auteur: Paul Stevens
Uitgever: Stawon
LEREN
Een woonkamer als schoollokaal; De schoolwoning als ontwerpopgave (1998) - publicatie
In dit boek worden concepten voor tijdelijke schoollokalen beschreven, met als doel alternatieven voor het ‘noodlokaal’ te ontwikkelen.
Er worden uiteenlopende concepten beschreven voor flexibele gebouwen die een transformatie van school naar woning aankunnen, maar ook omgekeerd. Hierbij worden ook historische voorbeelden aangehaald, en ontwerpen voor nieuwbouwwijken voorgesteld. Ook de financiële en bouwfysische aspecten van dergelijke transformatieprocessen komen aan bod.
Gebrocheerd, 79 pagina’s, Bestellen
Redactie: Leontien de Wit e.a.;
Druk: Waanders, Zwolle
Vormgeving: Frisse Wind, Amsterdam
ISBN: 90-6450-339-7 / Uitgever: 010, Staro
ZORGEN
Bouwen aan MFE's (1994) – ontwerpstudie en publicatie
Studie naar de huisvestingsmogelijkheden van psychiatrische patiënten in multifunctionele eenheden.
Gebrocheerd, 76 pagina’s, Download PDF
Auteur: AKTA, onderzoeks- en adviesbureau