”Vanaf de eerste schets moet je planten leefruimte geven.”

Groen in architectuur wordt om allerlei redenen belangrijk gevonden in een ontwerp. Nu is het integreren van groen rondom een gebouw een beproefd concept, maar wie groen op grote schaal meeneemt naar binnen, komt voor heel andere uitdagingen te staan. We spraken met architect Kathrin Hanf van SeARCH die meewerkte aan het ontwerp voor Hotel Jakarta. Een imposant gebouw op de kop van het Java-eiland in Amsterdam.

Saillant detail: de 12 meter hoge palmbomen voor de subtropische binnentuin worden binnenkort horizontaal door de extra groot ontworpen deuren naar binnen gebracht. Stel nu dat een boom het toch niet goed doet of zelfs sterft, dan moet deze natuurlijk ook weer naar buiten kunnen. Van dat laatste gaan we natuurlijk niet uit, zeker niet nu er met alles rekening is gehouden.
Kathrin: ”Wanneer je binnenbeplanting in het ontwerp meeneemt, dan moet je de planten al vanaf de eerste schets leefruimte geven en de consequenties ervan overzien. De Hortus Botanicus betrokken wij daarom al vanaf de aanbestedingsfase bij het project. Zij gaven direct een levendig voorbeeld van hoe een subtropische tuin in het ontwerp zou werken en koppelde ons aan experts die bijvoorbeeld mee konden helpen met het onderhoud.”

SEARCH, atrium Hotel Jakarta

Water, licht en insecten
Een subtropische binnentuin in een niet-tropisch klimaat, vraagt een geheel eigen aanpak, zeker als je ook een volgens de BREEAM ‘Excellent” gecertificeerd gebouw wilt maken.
Kathrin: ”Je moet met van alles rekening houden. Samen met de Hortus deden we onderzoek naar welke planten het goed zouden doen in het binnenklimaat. Hoe hoog zouden ze worden en hoe gezond zouden ze zijn? Hoe konden we de ruimte met al die planten leefbaar houden en wat voor consequenties had dat voor het onderhoud?”

Ook op andere vraagstukken, schakelde het bureau experts in. ”Om te kunnen garanderen dat het klimaat stabiel blijft, zijn constante metingen nodig. Is er te weinig zuurstof of wordt het te warm dan gaan de luiken in het dak automatisch open voor meer tocht. De op 60% oppervlak van het glazen atrium dak geïntegreerde PV cellen (BIPV) hebben een dubbele functie: naast het opwekken van energie werken zij ook als zonnescherm voor de planten. Zonder deze filter groeien de planten te snel ‘het dak uit’ en de bovenste bladeren zouden in de hitte vlak onder het glas kunnen verbranden.

Ook de bewatering en de aanwezigheid van insecten werd helemaal uitgewerkt. Het regenwater dat op het dak van het gebouw terechtkomt, wordt opgevangen in een grote tank, waar vandaan het gebruikt wordt om de planten te bewateren. Een stuk gezonder voor planten dan kalkwater uit de kraan. Daarnaast een zinvolle manier om regenwater te bufferen in plaats van het riool te belasten. De houten draagconstructie hebben we gemaakt van CLT (Cross Laminated Timber), een houtproduct waar insecten niet in gaan zitten. Zijn er teveel insecten? Dan zet de hovenier een natuurlijke bestrijder in.”

Waarom deze binnentuin?
”Het hele gebouw moest een connectie hebben met de geschiedenis van Jakarta. In het ontwerp zie je dat terug. Zo zijn de vloeren, wanden en plafonds met bamboe afgewerkt en de tuin lijkt op de tuinen zoals je ze op Java vindt.” De subtropische tuin heeft dan ook de juiste planten die zo karakteristiek zijn voor het Oosten: een teakboom, lianen, Schroefpalm, Magnolia, Indische amandel, pepers, bananen, en nog veel meer waar ook het aangelegen restaurant gebruik van zal maken in de keuken. Samen met de verschillende barretjes en zitjes die om de tuin zijn gelegen, krijgt het geheel de sfeer van een Indonesische ’pasar’ (markt).

Kathrin: ”Het gebouw staat op een gek, driehoekig kavel. We konden dat niet vullen met een gebouw van alleen maar steen. De ruimten in het hart van het gebouw zouden dan te weinig daglicht krijgen. Dus ontstond er een atrium. De keuze voor de inrichting van dit atrium als tuin komt voort uit het feit dat het daarmee een verlengde is geworden van alle tuinen op het eiland en de serie afmaakt. Bij slecht weer is deze warme binnentuin met alle eet- en drinkgelegenheden een extra comfort voor omwonenden.”

Vanaf juni is Hotel Jakarta vrij toegankelijk voor publiek.

Meer informatie over het project vind je hier: https://www.search.nl/#!content/hotel-jakarta

Cursus: Binnengroen in Architectuur


Kathrin: ”Ontwerpen met binnengroen gebeurt weinig. Het is niet makkelijk en kost altijd meer geld. Opdrachtgevers staan daar niet om te springen. Van tevoren moet je dan ook een goed verhaal hebben.” Wil je goed beslagen ten ijs komen? Schrijf je dan nu in voor onze cursus Binnengroen in Architectuur.

Algemeen: Laatste BNA nieuws

Nieuws / 17 okt, 2018

Verslag Rob|Arch-conferentie door Alexander Pastoors

Van 12 tot 14 september vond in Zürich de Rob|Arch conferentie plaats. Dat is een tweejaarlijkse internationale conferentie over toegepaste robotica in architectuur, kunst en design. BNA nam er een kijkje om te zien wat

Verslag Rob|Arch-conferentie door Alexander Pastoors

Nieuws / 17 okt, 2018

‘De snelle ontwikkelingen vragen om slim samenwerken’

Reynaers staat sinds jaar en dag bekend als ontwikkelaar en aanbieder van aluminium raam-, deur- en vliesgevelsystemen. “Maar we doen meer dan dat”, stelt Hans van der Looij, Sales & Marketing manager van Reynaers. Hij staat

‘De snelle ontwikkelingen vragen om slim samenwerken’

Nieuws / 17 okt, 2018

Nieuwe medewerker? Meld deze op tijd aan bij het pensioenfonds

Het aantal nieuwe medewerkers bij bureaus groeit de afgelopen jaren. Medewerkers van architectenbureaus bouwen pensioen op bij Pensioenfonds voor de Architectenbureaus. Sinds 1 januari 2018 leveren bureaus gegevens voor je pensioenadministratie aan via het Selfservice Werkgevers

Nieuwe medewerker? Meld deze op tijd aan bij het pensioenfonds

Nieuws / 11 okt, 2018

ACE-conferentie over herbestemming en transitie van gebouwd erfgoed

In het kader van het Europees Jaar van Cultureel Erfgoed organiseert ACE een conferentie met het thema “herbestemming en transitie van gebouwd erfgoed”. De conferentie zal worden gehouden op vrijdag 23 november in Leeuwarden, cultureel

ACE-conferentie over herbestemming en transitie van gebouwd erfgoed

Inloggen op BNA

(Sluiten)