Gastblog: Visie of ontwerp? Gelijke beoordeling van architecten

2 september 2015

Roger Tan[1] besteedde er in mei  al aandacht aan in zijn gastblogs voor de BNA. De aanbestedende dienst verzoekt om een visie gedurende de aanbesteding, maar de concurrentie doet méér en maakt een ontwerp en wint daarmee de aanbesteding. Is dit gezonde concurrentie of ongelijke behandeling?

De Commissie van Aanbestedingsexperts bracht in juni 2015 een advies[2] uit dat raakt aan deze problematiek. Het betreft een Europese aanbesteding voor de nieuwbouw van een school. Het gunningscriterium was EMVI (economisch meest voordelige inschrijving). Er werd dus gegund op prijs en kwaliteit.

Een belangrijk onderdeel van de gunningsprocedure vormde een presentatie. De architectenbureaus konden tijdens deze presentatie onder andere hun visie en ontwerp toelichten. In de gunningsleidraad werden de termen visie, ontwerp en massastudie door elkaar gebruikt. Het was niet duidelijk wat er precies van de architectenbureaus werd verwacht.

Bij daadwerkelijke inschrijving moesten de architectenbureaus enkel een inschrijfbiljet indienen.

De aanbestedende dienst kende geen ontwerpvergoeding toe.

Het architectenbureau dat haar presentatie had beperkt tot een visie, kreeg de minste punten met als motivering dat “er bij de selectiecommissie geen beeld ontstond van de nieuwe school”.

Wat vindt de Commissie van Aanbestedingsexperts? De Commissie is allereerst van mening dat de architectenbureaus niet is gevraagd om een ontwerp in te dienen bij de daadwerkelijke inschrijving. De aanbestedende dienst was om die reden niet gehouden om een ontwerpvergoeding aan te bieden aan inschrijvers. Naar mijn mening is dit een erg formalistische benadering. Immers, de architectenbureaus moesten voor de presentatie wel (ontwerp)werk verrichten. Het is dan proportioneel een vergoeding toe te kennen.

Vervolgens komt de Commissie tot het oordeel dat de gunningsprocedure niet deugt. Het feit dat een visie/ontwerp/massastudie kon worden toegelicht in een presentatie maakt de controleerbaarheid nihil. Tevens ontbrak een duidelijk beoordelingskader. Het is namelijk niet duidelijk wat er van de architectenbureaus wordt verwacht en hoe dit wordt beoordeeld. Een objectief beoordelingssysteem ontbreekt. Dit sluit precies aan bij de gastblog van Roger Tan[3] waarin wordt gepleit voor een duidelijke omschrijving van het op te leveren product in een tender.

Helaas komt de Commissie in deze kwestie niet tot een aanbeveling aan de aanbestedende dienst. De oorzaak hiervan ligt op het juridische vlak. Bij een aanbesteding is er sprake van rechtsverwerking aan de zijde van de inschrijvers als er te laat wordt geklaagd. Volgens de Commissie was het van aanvang af duidelijk dat het gunningscriterium niet deugde omdat een duidelijk beoordelingskader niet was aangegeven. De architecten werden kwalitatief beoordeeld op de presentatie die niet controleerbaar was.  De architectenbureaus hadden daarover aan het begin van de aanbesteding (bijvoorbeeld bij Nota van Inlichtingen) moeten klagen of vragen moeten stellen. De ratio hiervan is dat de aanbestedende dienst in dat stadium de aanbesteding nog kan aanpassen. Nu kon dat niet meer.

Kortom: Inschrijvers zullen alert moeten zijn op het tijdig indienen van een klacht. En, alleen bij een duidelijke omschrijving van het product van de tender is er sprake van gelijke behandeling en dat is de essentie van gezonde concurrentie.

[1] Roger Tan is BNA bestuurslid en zakelijk directeur Broekbakema.

[2] Commissie van Aanbestedingsexperts advies 244.

[3] Gastblog Roger Tan: “Andere spelregels en georganiseerd vertrouwen”, deel 3 van 3 d.d. 25 mei 2015.

Zie ook het artikel dat op maandag 31 augustus in Cobouw is verschenen:“Architecten moeten klagen”.

Heleen s' Jacob - door Theo SmitsHeleen s’ Jacob, Benthem Gratama
Foto: Theo Smits

 

Algemeen: Laatste BNA nieuws

Nieuws / 07 aug, 2018

Onderzoek BNA International: Kansen en knelpunten

Internationaal werkende Nederlandse architecten kiezen een duidelijk profiel voor de internationale markt. Dat blijkt uit onderzoek onder architectenbureaus die deelnemen aan het programma BNA International. Hun buitenlands succes is gebaseerd op duurzame ontwikkeling, een integrale

Onderzoek BNA International: Kansen en knelpunten

Nieuws / 03 jul, 2018

BNA presenteert standpunt aanbesteden voor EU commissie

De Europese Commissie zit niet stil. Zij bezint zich op beleid om de aanbestedingspraktijk verder te verbeteren. De focus ligt daarbij op het bevorderen van innovatie, duurzaamheid, sociale doelen en de toegankelijkheid van overheidsopdrachten voor

BNA presenteert standpunt aanbesteden voor EU commissie

Nieuws / 24 apr, 2018

Één jaar De Bouwagenda

Op 19 april jl stond De Bouwagenda stil bij haar éénjarig bestaan tijdens een congres in Den Haag. Op deze dag overhandigde taskforce voorzitter Bernard Wientjes het verantwoordingsdocument ‘Eén jaar De Bouwagenda’ aan minister Ollongren, van

Één jaar De Bouwagenda

Nieuws / 27 mrt, 2018

Update Design Build standaardcontract nabij

De huidige standaard voor Design Build contracten, het UAV-gc 2005, is toe aan een update. De hiervoor opgerichte pré-adviescommissie bracht onlangs advies uit. Nu gaat de schrijver aan de slag. Het nieuwe UAV-gc 2018 moet

Update Design Build standaardcontract nabij

Inloggen op BNA

(Sluiten)