Juridisch blog ‘Opdrachtgever failliet; en dan?’

15 september 2016

Een doemscenario voor iedere architect: de opdrachtgever gaat failliet. Wat betekent het faillissement voor de gemaakte afspraken? Dat hangt natuurlijk af van de gevolgen die het contract aan een faillissement verbindt. Artikel 29 van de DNR bevat een regeling over rechten en verplichtingen van partijen bij faillissement. Dit artikel bepaalt dat de wederpartij de curator kan vragen binnen een redelijke termijn te verklaren of hij in staat en bereid is de opdracht voort te zetten. Als die verklaring uitblijft, kan de wederpartij de opdracht opzeggen.

Het is belangrijk duidelijke afspraken op schrift te stellen over het auteursrecht van de architect in het geval van een faillissement. Een recente uitspraak in kort geding over de vraag hoe de DNR-bepaling over het auteursrecht van de architect in een faillissement kan worden uitgelegd, onderstreept dit belang.

De opdrachtgever van de architect in kwestie – een aannemer – gaat eind 2015 failliet. De facturen van de architect zijn niet betaald. De curator geeft een andere aannemer toestemming het werk – de realisatie van een complex eengezinswoningen en seniorenappartementen – af te bouwen. Vervolgens ontstaat een meningsverschil tussen de architect en de nieuwe aannemer over het gebruik van het ontwerp en de tekeningen van het werk. Op de overeenkomst tussen de architect en de failliete aannemer is de DNR van toepassing.

De rechter overweegt dat het ontwerp voor het complex een werk is in de zin van de Auteurswet waarop auteursrecht rust. Dat geldt ook voor de tekeningen van de architect. De architect heeft dit auteursrecht niet overgedragen aan de failliete aannemer. Dus de curator kan dit recht niet overdragen aan de nieuwe aannemer. Je kan immers niet meer overdragen dan je hebt.S

De rechter oordeelt verder dat de DNR aan het gebruik van de tekeningen door de failliete aannemer de voorwaarde verbindt dat het architectenhonorarium wordt voldaan. Dat is niet gebeurd. Daarnaast is het gebruiksrecht naar haar aard niet overdraagbaar. Een afweging van de betrokken belangen doet hier niets aan af ten gunste van de nieuwe aannemer. De rechter gelast een bouwstop, waarbij de rechter bepaalt dat het vonnis haar werking verliest zodra de aannemer de betalingsachterstand voldoet.

Deze casus doet denken aan een zaak voor de rechtbank Gelderland eerder dit jaar. Ook daar oordeelt de rechtbank dat schending van het auteursrecht zwaarder weegt dan het belang door te bouwen. Ook hier kent de rechter veel belang toe aan het feit dat de facturen van de architect niet betaald zijn. Het is dan ook de vraag hoe een rechter zou oordelen als van een betalingsachterstand geen sprake is.

Bij een eventueel faillissement is het dus van groot belang goed te kijken naar de contractuele afspraken over het auteursrecht. Nog belangrijker is het rekening te houden met een mogelijk faillissement bij de contractvorming. Maak duidelijke afspraken die standhouden in het faillissement en rechtszekerheid verschaffen aan de architect en de (opvolgende) opdrachtgever. Op basis van de DNR kan een opvolgend opdrachtgever niet zomaar zonder toestemming van de architect een project afbouwen. Als partijen dat beogen, zal dat apart moeten worden geregeld.

Lees meer over de DNR

kuipers-carolijn

Carolijn Kuipers is Senior Associate bij Osborne Clarke’s.
Zij houdt zich voornamelijk bezig met Real Estate & Infrastructure

Algemeen: Laatste BNA nieuws

Inloggen op BNA

(Sluiten)