Debat ‘Onroerend landschap – de waarde van groen in tijden van stedelijke verdichting’

evenement in het kader van de Landschapstriënnale, 25 september 2017

Start: 25 september 2017

De bouwproductie draait weer op volle toeren; de heipalen zijn niet meer aan te slepen. Er moeten weer grote aantallen woningen gebouwd en infrastructuur worden aangelegd. Hoe we land moeten bebouwen weten we in Nederland als geen ander. Maar kunnen we in deze volgende verdichtingsgolf ook zorgen voor de nodige verdunning, of blijft ‘rood’ voor eeuwig ‘rood’? (Hoog-)stedelijke ontwikkeling is het (financieel) hoogst haalbare en vaak ultieme eindstadium van een perceel. Maar wat als dit eindstadium niet meer succesvol is?

Er zijn in Nederland tal van verouderde bedrijventerreinen, glastuinbouwgebieden zonder toekomst, boerenerven met niet langer gebruikte opstallen. Kunnen we daar waar financieel niet langer rendabele gebouwde structuren geen toekomst meer hebben, landschap terugbrengen?

Dat onze landschappen en groenstructuren bijdragen aan een goed leef- en vestigingsklimaat is bekend. Mensen die dichtbij groenstructuren wonen of werken zijn minder vaak ziek en geven aan gelukkiger te zijn. Daarnaast zorgt groen voor zuurstof, helpt extreme temperaturen te temperen en is ze hard nodig bij het klimaatadaptief maken van onze leefomgeving en het in stand houden van de zo hard teruglopende biodiversiteit. Waarom blijft groen dan toch vaak een financiële sluitpost in gebiedsontwikkelingen? Waarom is de grondprijs van bouwgrond tientallen malen hoger dan die van landschap? En dit terwijl een volgende verdichtingsgolf van onze steden juist schreeuwt om uitloopgebieden, recreatielandschappen en klimaatbuffers.

Moeten we niet toe naar een andersoortig systeem als het gaat om grondwaarden? Een systeem waarin stedelijkheid niet meer de laatste fase is in de grondontwikkeling maar slechts een van de stadia in de transformatiecyclus. En kunnen we dan vastgoed ondanks restwaarden toch afbreken ten behoeve van (productief, recreatief of ecologisch) landschap?

Wij denken dat het nodig is meer evenwicht te brengen in de rood-groen-balans en willen op 25 september het debat te voeren over hoe de ruimtelijke en maatschappelijke waarde van landschap anders kan worden bekeken en berekend. Wat zijn hiervoor de tools? Welke rekenmodellen kun je gebruiken voor het waarderen van landschap? Welke landschappen zijn waardevoller dan andere en waarom? En hoe werken modellen die incourante ‘rode’ structuren proberen uit te ruilen voor groen? Tijdens dit debat zetten we de tools die hierbij kunnen helpen centraal.

Programma:

18:45    Inloop (grote zaal van Landgoed Kleine Vennep, Hoofdweg 1041, 2152 LJ Nieuw-Vennep)

19:00    Welkom door Paul Gerretsen (Vereniging Deltametropool/BNA Onderzoek)

19:05    Inleiding door Philomene van der Vliet (BOOM Landscape)
Waarom zijn we hier vandaag en welke vragen stellen we onszelf m.b.t. de uitruil van rood voor groen? Waar maken we ons zorgen over? Illustratie van twee voorbeeldcasussen, die worden geïntroduceerd aan de hand van een korte analyse en beeldmateriaal:
1. De groene scheggen van Amsterdam
2. Glastuinbouwgebieden

19:15     Vraaggesprek met Pieter Klomp, adjunct-directeur Ruimte en Duurzaamheid gemeente Amsterdam en directeur Michiel Ruis van de gemeente Haarlemmermeer – de grondeigenaar aan het woord: Wat doen gemeenten er aan om de rood-groen-balans goed te houden? Hoe ziet de gemeentelijke grondexploitatie er uit? Wordt bouw op de ene plek gecompenseerd met landschapsontwikkeling op een andere plek? En wat kunnen gemeenten doen om ook buiten hun grenzen goed samen te werken aan groene verbindingen?

19:30   Presentatie Daan Groot (De Natuurverdubbelaars / Lector ‘Innovatief Ondernemen met Natuur’ aan de HAS Hogeschool) – de financiële aspecten belicht De Natuurverdubbelaars verbinden in hun projecten ecologie met economie en werken samen met partners als overheden, bedrijfsleven en agrariërs aan het ontwikkelen van onconventionele natuurprojecten. Uitgangspunt hierbij is de waarde van natuur.

19:45    Presentatie Marjolein Dieperink (Houthoff Buruma en VU Amsterdam) over Verhandelbare Ontwikkelingsrechten
Een instrument dat het mogelijk maakt kavels tegen elkaar te ruilen is het verhandelbare ontwikkelingsrecht. Vergelijkbaar met de verhandelbare CO2-quota kan hier het recht een kavel te ontwikkelen worden verkocht. Hiermee kunnen bijvoorbeeld bedrijven verplaatst worden, of kunnen gebouwde structuren aan de rand van een dorp of stad worden verplaatst naar centralere locaties. Marjolein Dieperink heeft deze juridische tool onderzocht in de VS en trekt in haar presentatie parallellen met de Nederlandse situatie.

20:00  Debat onder de leiding van Paul Gerretsen met:
Daan Groot, de Natuurverdubbelaars
Philomene van der Vliet, BOOM Landscape
Hilde Blank, lid O-team, directeur BVR adviseurs en directeur AM Concepts
Marjolein Dieperink (Houthoff Buruma en VU Amsterdam)
Henk de Ruiter, programma Ruimte Greenport Aalsmeer
Michiel Ruis, directeur gemeente Haarlemmermeer
Pieter Klomp, adjunct-directeur Ruimte en Duurzaamheid gemeente Amsterdam
Jan Spijkerboer, senior adviseur gebiedsontwikkeling bij Kadaster

21:00   Afsluiting en einde

 

 

Zie de website van de Landschapstriënnale voor dit en andere evenementen.

Gerelateerd aan dit onderwerp

Inloggen op BNA

(Sluiten)