Reactie BNA op conflict aanbesteding Naturalis

21 maart 2017

Algemeen standpunt BNA
Een gerealiseerd gebouw heeft een gebruiksfunctie. Vanuit dit gebruik kan aanpassing, uitbreiding of zelfs herontwikkeling noodzakelijk zijn. Van de opdrachtgever mag worden verwacht dat hij zorgvuldig omgaat met de integriteit van het oorspronkelijk ontwerp en de goede naam van de oorspronkelijk architect. In de praktijk wordt dit meestal nagevolgd.

Aan de andere kant mag van de architect vanuit zijn professionaliteit en maatschappelijke betrokkenheid een constructieve en redelijke houding worden verwacht wanneer de opdrachtgever het gerealiseerde gebouw wil (laten) aanpassen. Zelfs wanneer het een vermeende verminking van het ontwerp betreft. Het is niet gepast dat de architect zich bij voorbaat verzet tegen noodzakelijke aanpassingen van het gerealiseerde ontwerp.

Juridisch kader
Volgens de rechter heeft de eigenaar van een gebouw bij aanpassingen rekening te houden met auteursrechten. De Auteurswet geeft de architect het recht zich te verzetten tegen misvorming, verminking of andere aantasting van zijn werk, indien zijn goede naam daardoor wordt aangetast. Dat recht kent echter grenzen: het verzet mag niet in strijd zijn met de redelijkheid. De auteursrechtelijke bescherming geldt niet bij totale sloop, zo bepaalde de Hoge Raad al decennia geleden. Vernietiging is geen verminking.

Naturalis
De BNA is bij de zaak Naturalis niet betrokken geweest. Op basis van het tussenvonnis van de rechter kan geconstateerd worden dat Naturalis onvoldoende rekening heeft gehouden met de integriteit van het oorspronkelijke ontwerp en de goede naam van architect Fons Verheijen. Dit wordt uitgebreid onderbouwd in het tussenvonnis. Het is helaas niet mogelijk geweest om vooraf een constructief gesprek te hebben tussen betrokkenen, waardoor er nu kennelijk geen weg terug was.

Het tenderontwerp van Neutelings Riedijk pleegt inbreuk op het auteursrecht van architect Fons Verheijen. Dat had op zichzelf geen belemmering hoeven zijn voor een aanpassing indien Fons Verheijen daarmee akkoord zou zijn. Het bij aanbesteding ingediende ontwerp van Neutelings Riedijk kan vanwege de aanbestedingsregels hoe dan ook niet wezenlijk worden aangepast. Dat zou hebben betekend dat wanneer de rechter Naturalis zou bevelen de inbreuk te staken, het hele tenderproces opnieuw gedaan zou moet worden. Naturalis zou naar eigen zeggen daarbij opdraaien voor tientallen miljoenen euro’s schadevergoeding en vertragingsschade. Dat is maatschappelijk ook ongewenst. Het is spijtig dat de kwestie niet eerder in goed overleg kon worden opgelost.

Architect Verheijen heeft geschikt vanwege de consequenties van een bouwstop. Het uitgekeerde bedrag zal een algemeen doel dienen ten voordele van architectuuronderzoek. Bij een dergelijk conflict is evenwel niemand gebaat. Opdrachtgever, architecten noch publiek, waar het museum uiteindelijk voor is bedoeld.

Algemeen: Laatste BNA nieuws

vr 03 aug 2018

JOIN the PRIDE

  • Type: overig
  • Locatie: Pension Homeland, Amsterdam
  • Organisatie: BNA
JOIN the PRIDE

Inloggen op BNA

(Sluiten)